Amfibieën zoals kikkers, padden en salamanders zijn kernsoorten voor het ecosysteem. Zij zijn belangrijke schakels, de kernsoorten in het laten floreren van natuur en alles wat in haar leeft. Daarom blijf ik strijden voor deze fantastische en ontzettend belangrijke dieren en de leefgebieden waarin zij wonen.
Helaas staan amfibieën onderaan de ladder. Zij leven in onze wateren en raken de koude ondergronden aan van modder en doorkruizen daar de strooisellagen van afgevallen bladeren en ander organisch materiaal. Deze dieren dragen een speciale plek in mijn hart en vanuit die passie zet ik me ook voor hen in.
Daarnaast besef ik me ook heel goed dat het niet alleen om hen draait. Het gaat om het grote geheel, maar zij zijn wel de kern waaruit het begint in mijn optiek. Helaas staan ze onderaan de ladder en vaak krijgen zij niet de aandacht, prioriteit en bescherming die zij verdienen.
Onzichtbaar
Deze dieren die van onschatbare waarde zijn, zie je bijna niet. Zij ontwaken wanneer wij gaan slapen. In het voorjaar en zomer heb je wel de kans om ze te horen en wellicht een schim van hun geweldige vormen en kleuren te mogen zien. Als je geluk hebt, zoals in het Noorderplantsoen vaak het geval kan zijn, kan je oog in oog komen met deze prachtdieren.
Maar vaak is het zo; wat je niet ziet, dat is er niet. En daarom is het zo ontzettend belangrijk dat ik registreer wat ik zie in het Noorderplantsoen. Hoeveel individuen zijn er? Welke soorten, de grootte van de populaties, leefgebied, problemen e.d. Het blijft natuurlijk wel een schatting qua telling omdat ik ze nooit allemaal kan zien of horen omdat ik gewoonweg niet overal kan komen. Desalniettemin, lukt het me aardig om dit in kaart te brengen. Dus; wat je niet ziet, betekent niet dat het er niet is, integendeel!
Beton, teer en asfalt
Wegen, straten, bebouwing. Het is allemaal het tegenovergestelde van natuur. Wij als mens nemen steeds meer leefgebieden in om te kunnen wonen, leven en werken. En dit is niet zonder gevolgen. Als je bedenkt dat er momenteel maar een kleine 25% Nederlandse natuur bestaat en dan zit ik nog aan de ruime kant. Gelukkig zijn er veel initiatieven voor natuurherstel en is er ook veel hersteld, toch is nog veel werk aan de winkel.
Voor amfibieën is dit de nekslag. Hier in het Noorderplantsoen snijden twee drukke straten letterlijk door het leefgebied van haar inwoners, de amfibieën. Drukke wegen met fietsers en gemotoriseerd verkeer. Net zoals de net, in 2026, aangelegde ‘’fietsstraat’’ de Kerklaan, waar geen enkele rekening is gehouden met amfibieën. Maar ook andere dieren zoals egels ondervinden deze obstakels.
Als dieren deze wegen willen oversteken, moeten ze eerst zorgen dat ze levend aan de overkant komen. En als ze daar aan komen houdt de torenhoge stoeprand hen tegen om ze vervolgens als een funnel naar de straatkolken te leiden.
Ze vallen in de straatkolk, raken gewond, verhongeren, raken onderkoeld, lopen schimmels of bacteriën op of spoelen weg in het open riool om uiteindelijk in alle gevallen te sterven.
Dit moet anders!
De oplossingen
Er zijn talloze oplossingen denkbaar. Wat ik schrijnend vind en mij intens verdrietig maakt is dat we hier in Nederland eerst moeten voelen hoe pijn het doet, voor we überhaupt gaan nadenken over eventuele oplossingen. Preventie is hierbij denk ik het belangrijkste. Dus denken vanuit een duurzaam ecologisch/biologisch perspectief; de aanwezige natuur.
Waar gaan we bouwen? Iets aanleggen of herinrichten? Is er natuur aanwezig? Hoeveel en welke dieren leven er in dit gebied. Eerst goed inventariseren en denken vanuit waar je bouwt. Je wilt een samenwerking creëren waarin de natuur prioriteit en basis is. We zijn wel te gast he?! De beste oplossing zou zijn om de straten te saneren, maar dat is onrealistisch.
Oplossingen die in het Noorderplantsoen goed zouden kunnen werken zijn;
Stoepranden verlagen
Meer trottoir verlagingen
Snelheid beperkende verkeersdrempels
Gaasroosters voor de straatkolken
Minder straatkolken en die aanwezig zijn aansluiten op aangrenzende vijvers
En natuurlijk meer bewustzijn voor dit wat er speelt en dit stukje stadsnatuur koesteren en beschermen.
Ik streef ernaar om deze dieren niet meer eigenhandig uit de straatkolken te hoeven vangen en dat ik geen enkel verkeerslachtoffer meer hoef te registeren. Dat ze kunnen doen waar ze goed in zijn; steekmuggen vangen, slakken oppeuzelen, partneren, paren en voortplanten in een veilig habitat.
Koesteren
Het Noorderplantsoen is stadsnatuur waar jaarrond volop recreatie aanwezig is; van wandelen, sportevenementen tot aan festivals zoals noorderzon en andere mensenmassa’s. Er is continu verstoring vanuit verschillende hoeken. De mens, wij, zijn hier leidend in en dienen hier altijd rekening mee te houden. Maar helaas is dat niet altijd zichtbaar in de praktijk. Dat zie je bijvoorbeeld ook terug in het onderhouden van het Noorderplantsoen; het moet allemaal netjes zijn. Waar houden dieren van, ja, meer ruigte en ongerepte natuur. En uiteraard vind ik de mensen die afval opruimen geweldig!
Het Noorderplantsoen bestaat uit verschillende ecosystemen die weer één geheel vormen.
Laten we dat koesteren en er samen voor zorgen dat amfibieën blijven bestaan, want het gaat slecht met de populaties en dat is niet overdreven.
Media
Omdat ik weinig tot geen actie ondervond vanuit de gemeente Groningen heb ik diverse nieuwskanalen benaderd om dit belangrijke thema meer aandacht te geven. Bij OOGTV kreeg ik de kans om te vertellen hoe belangrijk amfibieën zijn voor het Noorderplantsoen en de aanwezige problemen die ik ondervind in het veldwerk, die populaties amfibieën enorm bedreigen.
Wereldwijd, landelijk en lokaal wordt 41% van alle amfibie soorten met uitsterven bedreigd en sinds 1980 zijn al 37 soorten uitgestorven. Salamanders zoals de kleine watersalamander heb ik bijvoorbeeld al niet eens meer kunnen waarnemen!!
Dus als we nu niet ingrijpen met oplossingen en maatregelen ben ik bang dat we over een aantal jaar geen amfibieën meer hebben in het Noorderplantsoen. Het is geen vijf voor 12, het is 5 over half 1.
Toch blijf ik hoopvol en optimistisch om met partijen zoals o.a. de Gemeente Groningen concrete oplossingen te bedenken en uit te voeren.
Amfibieën zijn niet alleen onmisbaar voor onze natuurlijke ecosystemen, ze zijn ook nog eens beeldschoon en geweldig om te zien. Aan ons, hen te beschermen en te behouden!
Hier vind je de link naar het artikel en het filmpje!
Love,
Jeff
Reactie plaatsen
Reacties