In dit artikel heb ik beschreven hoe belangrijk het is om amfibieën te helpen en hoe ik de mouwen opstroop en in actie kom!
Zo was ik afgelopen week in het nieuws bij OOG TV over de schrijnende situatie van de amfibieën in het Noorderplantsoen in Groningen.
Sympathie
Veel mensen betuigden hun sympathie voor mijn inzet voor deze dieren. Sommigen vonden dat ik maar mijn handen uit de mouwen moest steken in plaats van alleen maar te praten. Anderen vonden juist dat ook andere dieren aandacht verdienen.
De gehele keten
Weet je, het gaat mij uiteraard om de gehele keten van alle dieren en soorten. Ik vind dat elk dier in het Noorderplantsoen veilig moet kunnen migreren tussen verschillende biotopen.
Ik heb me extra verdiept in amfibieën, omdat deze dieren mij als kleine jongen al fascineerden. Door die fascinatie kwam ik er al snel achter dat de populaties in het Noorderplantsoen keihard achteruitgaan. Er vielen ontzettend veel verkeersslachtoffers.
Voorjaarstrek
Eind februari 2026 ben ik tijdens de voorjaarstrek direct begonnen met het veilig overzetten van amfibieën bij de drukke wegen. In één avond heb ik hier ruim 75 volwassen dieren veilig kunnen overzetten. Ook was ik letterlijk getuige van verkeersslachtoffers, wat me intens raakte.
Meten is weten
Ik ben toen op eigen initiatief gaan meten en monitoren. Want je kunt wel van alles roepen, maar dan krijg je al snel de vraag: Waar is je bewijs?! Alleen je woord is niet genoeg.
Het afgelopen jaar ben ik, naast het tellen en monitoren, ook gaan testen. Ik heb geëxperimenteerd met gaaswerk voor straatkolken, opstapjes van bladafval en het plaatsen van trapjes in straatkolken.
Toestemming
Eerlijk is eerlijk: hiervoor had ik geen toestemming van de gemeente. Een ontheffing om onder strikte voorwaarden met beschermde amfibieën te werken, heb ik daarentegen wél. Dit komt doordat ik ook als vrijwilliger voor RAVON werk en me specifiek bezighoud met het in kaart brengen van amfibieën, soorten en leefgebieden.
Ik heb dus zelf de handen uit de mouwen gestoken om te kunnen testen en meten. Bij mij blijft het niet bij woorden; ik kom direct in actie. De kosten heb ik zelf gedragen.
Resultaten
Wat ik merkte, is dat gaasroosters ervoor zorgden dat er geen amfibieën meer in de straatkolken terechtkwamen. De keerzijde was dat deze gaasroosters niet bestand waren tegen veegwagens en vandalisme. Ze werden geregeld losgetrokken, zodat mensen er peuken of zakjes met hondenstront in konden gooien.
Straatkolken zijn over het algemeen aangesloten op het riool en zijn dus niet bepaald schoon. Daarnaast gooien mensen er, zoals ik al zei, van alles in: zakjes met hondenstront, peuken, plastic en ander zwerfvuil. Dat afval stroomt er overigens ook in wanneer het regent.
Het saneren van straatkolken of het aansluiten ervan op de aangrenzende vijvers zou een oplossing kunnen zijn.
Het enige nadeel is dat er wat vaker geveegd moet worden wanneer er veel bladeren vallen. Ook dat heb ik met de hand gedaan.
Trapjes
De trapjes werkten deels. In straatkolken waar over het algemeen vaak amfibieën in terechtkwamen, trof ik minder exemplaren aan. Toch vindt niet elke kikker of pad via een trapje zijn of haar weg naar buiten.
Zo'n trapje lijkt misschien een mooie oplossing, maar het vergt wel veel energie van zo'n dier. Dat moet je niet onderschatten.
En wanneer er weinig energie beschikbaar is, blijft er in zo'n koude put vaak maar één mogelijkheid over: wachten.
Volwassen dieren
Wat ik uit mijn meetresultaten kan opmaken, is dat ik relatief weinig jonge kikkers en padden (juvenielen) heb waargenomen. Zowel tijdens mijn tellingen in het veld als in de straatkolken trof ik er aanzienlijk minder aan dan ik zou verwachten. In juni en juli kon ik er wel een aantal tellen, wellicht tientallen, maar geen honderden, zoals je bij de zogenoemde paddenregen vaak zou verwachten.
Op basis van mijn waarnemingen en tellingen heb ik de indruk dat er minder juvenielen aanwezig waren. Dit kan mogelijk te maken hebben met algemene verstoring, de druk op het leefgebied, predatie, recreatie, verontreiniging en uiteraard het verkeer.
De dieren die ik vaak overreden aantrof, en nog steeds aantref trouwens, zijn veelal volwassen dieren. Je kunt je voorstellen dat juist deze dieren voor nageslacht moeten zorgen.
Over een paar jaar zijn ze weg
Als we op deze manier doorgaan in het Noorderplantsoen, zonder preventieve oplossingen, dan is het einde nabij. Er zullen dan nog maar weinig tot geen amfibieën over zijn in dit stukje stadsnatuur.
Dit leefgebied, het Noorderplantsoen, moeten we echt koesteren. Zo heb ik dit jaar bijvoorbeeld geen enkele watersalamander waargenomen. Ook dat baart me extreem veel zorgen.
Andere dieren
Amfibieën staan hiërarchisch gezien laag op de ladder van de voedselketen, maar zijn tegelijkertijd onmisbaar voor het gehele ecologische systeem. Zonder amfibieën zouden er minder egels en vogels zijn, terwijl er juist meer dieren zouden kunnen komen, zoals steekmuggen, slakken en andere insecten.
Het systeem zou uit balans raken.
Daarom zet ik me met volle overtuiging in voor amfibieën. Deze dieren staan namelijk in verbinding met alle andere dieren in het Noorderplantsoen én met de natuur in het algemeen.
Op de foto
Omdat ik met deze geweldige dieren mag werken, kan ik ze als natuurfotograaf vaak op de meest fantastische momenten vastleggen. Denk bijvoorbeeld aan een parend koppel bruine kikkers of een foeragerende pad in een boomholte.
De natuur is, met al haar inwoners, adembenemend.
Vragen?
Heb je vragen naar aanleiding van dit artikel? Stel ze gerust!
Wil je je ook aansluiten bij het overzetten van amfibieën tijdens de voorjaarstrek? Meld je dan aan!
Samen staan we sterker!
Hier vind je de link naar het artikel en het filmpje!
Love,
Jeff
Reactie plaatsen
Reacties